Paletleme ve Streçleme Neden Önemlidir? Ürün Güvenliği Rehberi

Bir ürünün üretim hattından son kullanıcıya ulaşana kadar geçtiği yolculukta en kritik anlardan biri, paletin hazırlandığı andır. Yanlış istiflenmiş bir palet ya da yetersiz sarılmış bir yük; depoda devrilme, forklift ile taşıma sırasında kayma veya tır kasasında ezilme gibi hasarlara yol açabilir. Paletleme ve streçleme, bu riskleri en baştan azaltmanın en etkili ve ekonomik yollarından biridir.

Paletleme nedir ve neden önemlidir?

Paletleme, ürünlerin ya da kolilerin bir palet üzerine belirli bir düzende yerleştirilerek tek bir taşıma birimi hâline getirilmesidir. Böylece onlarca koli, forklift veya transpalet ile tek seferde taşınabilen, raflara yerleştirilebilen ve sayımı kolaylaşan bir yük birimine dönüşür.

Doğru paletlemenin sağladığı başlıca faydalar şunlardır:

• Elleçleme süresinin kısalması ve iş gücü verimliliğinin artması
• Raf sistemlerinde düzenli yerleşim ve palet adreslemeye uygunluk
• Taşıma sırasında ürünlerin birbirine çarpmasının ve ezilmesinin önlenmesi
• Araç ve konteyner içinde alanın daha verimli kullanılması
• Sayım ve stok kontrolünün kolaylaşması

Doğru palet seçimi

Avrupa’da ve Türkiye’de en yaygın kullanılan ölçü, 80×120 cm’lik Euro palettir. Bunun yanında 100×120 cm ölçülerindeki endüstriyel paletler de sıkça tercih edilir. Palet seçerken ürünün ağırlığı, koli ölçüleri, yerleştirileceği raf sistemi ve taşıma türü birlikte değerlendirilmelidir. Kırık tahtası, eksik takozu veya çıkıntılı çivisi olan paletler kesinlikle kullanılmamalıdır.

İhracat sevkiyatlarında ahşap paletler için ayrıca ISPM 15 standardına dikkat etmek gerekir. Bu uluslararası standart, ahşap ambalaj malzemelerinin zararlı organizmalara karşı ısıl işlem gibi onaylı yöntemlerle işlenmesini ve bunun palet üzerinde işaretle gösterilmesini öngörür. Varış ülkesinin kurallarına uymayan paletler, sınırda veya gümrükte sorun yaşanmasına neden olabilir.

İstif düzeni: Sütun mu, çapraz mı?

Kolilerin palet üzerine yerleştirilmesinde iki temel yöntem vardır. Sütun istifte koliler katlar boyunca birbirinin tam üzerine gelir; bu yöntem kolilerin dikey yük taşıma dayanımından en iyi şekilde yararlanır. Çapraz (örgü) istifte ise her kat bir öncekine göre döndürülerek yerleştirilir; katlar birbirine kenetlendiği için yük daha stabil olur, ancak kolilerin taşıma dayanımı bir miktar azalabilir. Hangi yöntemin seçileceği, ürünün yapısına ve koli dayanımına göre belirlenir.

İstif düzeni ne olursa olsun bazı temel kurallar değişmez:

• Ağır ürünler alta, hafif ürünler üste yerleştirilmelidir.
• Koliler palet kenarından dışarı taşmamalıdır; taşan koliler darbe ve ezilmeye en açık noktalardır.
• Palet yüksekliği, raf gözü ve araç iç yüksekliği dikkate alınarak belirlenmelidir.
• Ürün ve sevkiyat etiketleri dışa bakacak şekilde konumlandırılmalıdır.

Streçleme nedir?

Streçleme, palet üzerindeki yükün esnek ve gerilebilir bir plastik film olan streç film ile sarılarak sabitlenmesidir. Streç film gerildiğinde eski hâline dönmeye çalışır; bu özelliği sayesinde yükü sıkıca kavrar ve palet ile kolileri tek bir blok hâline getirir. Film aynı zamanda yükü toza, neme ve kirliliğe karşı belirli ölçüde korur.

El streçi ve makine streçi

Streçleme, el streç filmi ile manuel olarak ya da streç sarma makineleriyle yapılabilir. Makineli sarımda filme uygulanan ön gerdirme sayesinde daha az filmle daha dengeli bir sıkılık elde edilebilir. Az sayıda palet hazırlanan operasyonlarda el streçi yeterli olabilirken, düzenli ve yüksek hacimli sevkiyatlarda makineli sarım tutarlılık sağlar.

Doğru sarım tekniği

1. Sarıma paletin alt kısmından başlanmalı; film, paletin kendisine de birkaç tur sarılarak yük ile palet birbirine bağlanmalıdır.
2. Film yukarı doğru, her tur bir öncekinin üzerine binecek şekilde ilerletilmelidir.
3. Yükün üst kısmında ek turlar atılarak üst katların kayması önlenmelidir.
4. Gerekli durumlarda köşebent, üst kapak veya çember kullanılarak yük ayrıca güçlendirilmelidir.
5. Film çok gevşek sarılmamalı, ancak kolileri ezecek kadar da gerilmemelidir.

Sık yapılan paletleme ve streçleme hataları

• Filmin palete bağlanmadan yalnızca kolilere sarılması; bu durumda yük, paletin üzerinden bütün hâlinde kayabilir.
• Gereğinden az film kullanarak tasarruf etmeye çalışmak; ortaya çıkan hasarın maliyeti, film maliyetinin çok üzerine çıkabilir.
• Farklı ağırlık ve boyuttaki kolileri plansız şekilde aynı palete istiflemek.
• Paletin üst yüzeyini düzensiz bırakmak; bu durum üst üste istiflemede dengesizliğe yol açar.
• Etiketleri film altında okunamaz hâle getirmek.

Hazırlanan paleti kontrol etmek için kısa bir kontrol listesi

Palet depoya yerleştirilmeden ya da araca yüklenmeden önce birkaç basit kontrol, olası hasarların büyük bölümünü önler. Hazırlanan her palet için şu sorular yanıtlanmalıdır:

• Palet sağlam mı ve yükün ağırlığına uygun mu?
• Koliler palet sınırları içinde mi; kenarlardan taşan bir koli var mı?
• Üst yüzey düz ve dengeli mi?
• Streç film paletin alt kısmına bağlanmış mı, sarım boyunca açılan veya yırtılan bir nokta var mı?
• Palet hafifçe itildiğinde yük bütün hâlinde mi duruyor, yoksa kolilerde kayma var mı?
• Etiketler doğru, okunaklı ve dışa bakacak şekilde mi?

Bu kontrollerin düzenli olarak uygulanması, hem depo içindeki iş güvenliğini artırır hem de sevkiyat sonrası hasar şikâyetlerini azaltır.

Etiketleme: Paletin kimlik kartı

İyi hazırlanmış bir palet, doğru etiketlenmediğinde yine de sorun yaratabilir. Palet etiketinde ürün kodu veya SKU, adet, parti ya da lot bilgisi ve gerekiyorsa son kullanma tarihi yer almalıdır. Barkodlu etiketler, depo içindeki hareketlerin hızlı ve hatasız kaydedilmesini sağlar; GS1 standartlarındaki SSCC gibi palet numaraları da tedarik zinciri boyunca izlenebilirliği kolaylaştırır. Kafren Depolama’nın paletleme, etiketleme ve streçleme hizmeti bu adımları tek bir süreçte birleştirir.

Depodan araca: Güvenliğin son halkası

Paletleme ve streçleme ne kadar özenli yapılırsa yapılsın, araç içindeki yerleşim de en az onlar kadar önemlidir. Paletlerin araç içinde gereksiz boşluk bırakılmadan ve ağırlık dengesi gözetilerek yerleştirilmesi, gerektiğinde spanzet veya hava yastığı gibi sabitleme ekipmanlarının kullanılması gerekir. Bu aşamayla ilgili detayları yükleme ve boşaltma hizmet sayfamızda bulabilirsiniz.

Ürünleriniz güvenle yola çıksın

Kafren Depolama, Hadımköy’deki tesisinde paletleme, streçleme, etiketleme ve paketleme işlemlerini depolama ve sevkiyat süreçlerinizle bütünleşik şekilde yürütür. Ürünleriniz için en uygun paletleme ve streçleme yöntemini birlikte belirlemek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.